Przewlekłe zmęczenie- aspekty fizjologiczne, badania, suplementacja

Problemy i Trudności
19, czerwiec, 2017

"Należy w miarę możliwości określić, czy przyczyna leży w psychice i poziomie energii wynikającym z niekorzystnych przekonań lub rutynowego działania, czy w ciele, np. zaburzeniach hormonalnych lub niedoborach substancji odżywczych. Najlepiej jest założyć, że i tu i tu, po czym rozpocząć pracę zarówno z umysłem, jak i z ciałem."

 

W tym artykule skupiam się przede wszystkim na ciele i fizjologicznych przyczynach przewlekłego zmęczenia.

                                                                                                          

Po pierwsze, wykonaj  podstawowe badania krwi, aby wykluczyć choroby, zbadaj tarczycę i poziom żelaza.

Przewlekłe zmęczenie a odporność

Osoby dotknięte przewlekłym zmęczeniem miewają chroniczne infekcje wirusowe. Bywa też, że przeszli poważną infekcję (nawet może to dotyczyć zwykłej grypy) i - mimo iż objawy już ustąpiły - zmęczenie pozostało. Jeśli to infekcje są przyczyną, należy definitywnie wzmocnić odporność. Przede wszystkim suplementując duże dawki witamin i minerałów. Wg skali SONA powinniśmy w dzisiejszych czasach spożywać 10-15 razy większe ilości większości witamin i minerałów niż standardowo zalecane, Referencyjne Wartości Dziennego Spożycia obecnie stosowane w Europie (wg przestarzałej skali RDA, stale funkcjonującej). Dlatego większości substancji najprawdopodobniej nie przedawkujemy zjadając regularnie np. witaminy i minerały dla sportowców.

Temat odporności jest szeroki, nie wystarczą jedynie witaminy i minerały, ale na początek na pewno poprawią nasz stan. (Na początek, czyli co najmniej kilkanaście tygodni regularnej suplementacji, w bardzo dużych dawkach). Najważniejsze będą bardzo duże dawki (kilkaset procent dziennego zapotrzebowania) witaminy z grupy B (najczęściej mamy niedobory B12), Witamina C, rutyna. Ważne będzie zadbanie o równowagę elektrolitową  przez regularne przyjmowania magnezu i wapnia (nie należy spożywać ich naraz, ponieważ wapń osłabia wchłanianie magnezu, a magnez wapnia. Jednak suplementacja tylko samym magnezem może doprowadzić do niedoborów wapnia i na odwrót. Dlatego należy przyjmować oba te pierwiastki razem, ale nie podczas jednego zażycia. Najlepiej jedno rano, drugie wieczorem. Wielu ludzi skarży się na poczucie osłabienia i zmęczenie tuż po zażyciu wapnia, więc polecam brać go na noc, a na dzień magnez).

Wielu ludzi skarżących się na przewlekłe zmęczenie ma po prostu niedobory żelaza. Niedobory żelaza powodują ospałość i apatyczność, często występują u osób regulanie i intensywnie uprawiających sporty. Uwaga: podobnie jak z wapniem i magnezem, nie należy przyjmować żelaza z tymi dwoma pierwiastkami podczas jednego zażycia. Polecam robić co najmniej kilkugodzinne przerwy między zażywaniem wapnia, magnezu i żelaza.

 

Poziom serotoniny i tryptofan

Zauważono, że osoby dotknięte przewlekłym zmęczeniem mają niski poziom serotoniny w mózgu. Warto zadbać o suplementację tryptofanem, ponieważ jest on prekursorem serotoniny. Tryptofan znajduje się w parmezanie, pestkach dyni, pestkach słonecznika, spirulinie. Spotkałam się z informacją, że tryptofan może być gorzej przyswajalny wraz z innymi aminokwasami, nie wiem czy to prawda, ale na wszelki wypadek można zakupić sobie tryptofan w tabletkach i nie mieszać z białkiem. Oczywiście można też jeść pestki dyni czy słonecznika, ale to dość kaloryczne produkty, dla osób dbających o linię polecam raczej suplementację tryptofanem w tabletkach.

 

Przewlekłe zmęczenie a niedobory białka

W jednym z interesujących artykułów w Internecie (odnośniki do źródeł: artykuły, bibliografia, linki - pod artykułem) znalazłam informację, iż osoby cierpiące na Zespół Przewlekłego Zmęczenia wykazują objawy niedożywienia – mianowicie brakuje im aminokwasów (w szczególności tryptofanu ale również kilku innych). Sprawdziłam badania, i okazuje się, że po pewnym czasie codziennego spożywania odżywek białkowych (miesiąc i trzy miesiące) stężenia poszczególnych aminokwasów uległy zwiększeniu. Samopoczucie badanych również się znacznie poprawiło. Czy można jednak wierzyć tym badaniom? Wszystkie są sponsorowane przez firmy sprzedające odżywki, które badano. Może być to zatem powód do odrzucenia wiarygodności tych badań, ale myślę, że warto (może trochę naiwnie) przyjąć, że wystarczy suplementacja białkiem, by zniwelować objawy przewlekłego zmęczenia. Myślę, że nikomu taka dwu-trzy miesięczna suplementacja nie powinna zaszkodzić, na pewno odżywi organizm, dostarczy odpowiedniego budulca mięśniom, więc czemu nie spróbować?

Witamina D

Mnóstwo osób skarżących się na przewlekłe zmęczenie ma niedobory witaminy D. Nic dziwnego – wielu chorych unika po prostu słońca a witamina D w ogromnych ilościach jest produkowana właśnie dzięki przebywaniu na słońcu. I są to dziesiątki a nawet setki razy większe ilości niż dawki, które można przyjąć w tabletkach. Suplementy zazwyczaj zawierają -nie wiedzieć czemu – 2000 jednostek, a podczas kilkunastu minut opalania, w skórze wytwarzane jest 20 000 jednostek. Dlatego warto korzystać ze słońca i opalać się – przynajmniej od czasu do czasu i krótko - bez filtrów, a w okresie jesienno-zimowym przyjmować suplementy.

Solarium nie wspomaga produkcji witaminy D, więc nie ma co liczyć na jego zbawienny wpływ w okresie zimowym (podobno przyczyną jest niewłaściwy stosunek proporcjonalny promieni UVA do UVB w lampach w solarium). Ale wciąż wychodzą innowacyjne lampy, więc jeśli dowiecie się, że któreś solarium działa podobnie jak słońce na wytwarzanie witaminy D to czekam na informacje.

 

Codzienny ruch i jego wpływ na przewlekłe zmęczenie

Regularne ćwiczenia fizyczne – wysiłek tlenowy i stretching – wykazały korzystny wpływ na samopoczucie osób cierpiących na zespół przewlekłego zmęczenia. Poprawiają krążenie, a co za tym idzie dopływ krwi wraz z tlenem i potrzebnymi substancjami odżywczymi do komórek, usprawniają więc dzięki temu pracę całego organizmu i dotleniają mózg. Co za tym idzie poprawiają przebieg procesów poznawczych.

 

 

Pamiętaj, że czasami permanentne zmęczenie może nie dotyczyć tylko i wyłącznie problemów ciała, ale wynikać z pewnych trudności natury psychologicznej. Zobacz TUTAJ, jak możesz zadbać o odpowiedni poziom energii dzięki pracy z umysłem

 

Bibliografia:

http://enerexusa.com/articles/establishing%20_sona.htm

 

Etiologia zespołu przewlekłego zmęczenia z uwzględnieniem zaburzeń funkcjonowania autonomicznego układu nerwowego

A. Bitner, J.J. Klawe, P. Zalewski, M. Tafil-Klawe

Probl Hig Epidemiol 2013, 94(1): 6-8

 

Graded exercise therapy (GET) – forma niefarmakologicznego leczenia pacjentów z zespołem przewlekłego zmęczenia (CFS) P.Biegański, A. Bitner, P. Zalewski, M.Tafil-Klawe, J.J. Klawe

Hygeia Public Health 2014, 49(3): 413-416

 

Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych - ICD-10, Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia

 

POGLĄDY NA PRZEWLEKŁE ZMĘCZENIE I JEGO WPŁYW NA ZACHOWANIEW XIX WIEKU I NA POCZĄTKU XX WIEKU

K. Jodzio, N.A.Treder

Psychiatria i Psychoterapia 2014; tom 10, numer 1:

s. 11-22

 

http://zpz.naturalneleczenie.com.pl/niedozywienie.html